Kobiety w cieniu kanonu. Zapomniane arcydzieła na organy

Program „Kobiety w cieniu kanonu” prezentuje twórczość kompozytorek, których utwory przez długie lata pozostawały poza głównym nurtem obiegu koncertowego. Repertuar obejmuje dzieła powstałe w różnych dekadach XX i XXI wieku, lecz łączy je jeden wspólny element: marginalizacja, która nie ma żadnego uzasadnienia artystycznego. Większość kompozytorek obecnych w programie była w swoich czasach aktywna, ceniona i publikowana, jednak ich muzyka nie zyskała trwałej pozycji w kanonie organowym.

Utwory Joan Tower, Mary Howe, Florence Price i Libby Larsen reprezentują amerykańską tradycję organową, w której instrument łączy się z idiomami koncertowymi, gestem symfonicznym i charakterystyczną dla XX wieku intensywnością brzmieniową. „Power Dance” Tower i cykl „Aspects of Glory” Larsen ukazują nowoczesne myślenie o fakturze oraz podejściu do rytmu; „Elegy” Howe i „Passacaglia and Fugue” Price przywracają do życia język kompozytorek, które w swoich czasach funkcjonowały na marginesie instytucji muzycznych.

Grażyna Bacewicz pojawia się w programie w rzadkiej dla siebie roli autorki muzyki organowej – „Esquisse” to przykład jej zainteresowania brzmieniową koncentracją i skrótowym gestem. Utwory Nadii Boulanger odsłaniają jej mniej znane oblicze twórcze, dalekie od stereotypu „wielkiej pedagog”. Z kolei „Te Deum” Jeanne Demessieux jest jednym z najważniejszych przykładów wirtuozowskiej literatury organowej XX wieku – dziełem, które, mimo wyjątkowej jakości, wciąż funkcjonuje na obrzeżach repertuaru.

Koncert podkreśla, jak rozległe, różnorodne i wciąż mało rozpoznane jest dziedzictwo kobiet-kompozytorek. Zestawienie utworów pokazuje nie tylko rozpiętość estetyk i technik, lecz także wskazuje na potrzebę rewizji kanonu organowego, w którym twórczość kobiet nadal pozostaje niedostatecznie obecna.


Ponieważ wieczór w Katedrze będzie jednocześnie zakończeniem tegorocznego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej, w drugiej części wieczoru wystąpi z tej okazji Orkiestra Kameralna z Prenzlau z osobnym programem. Serdecznie zapraszamy!