Centrum Muzyki Przywracanej
Koncert towarzyszący: Między tradycją a pamięcią
czwartek, 24 września 2026
19:00
Willa Lentza
al. Wojska Polskiego 84, 70-482 Szczecin, Polska
Diplomatisches Streichquartett (Niemcy):
Matthias Hummel – I skrzypce
Felix Klein – II skrzypce
Waltraut Elvers – altówka
Tanja Drujan – wiolonczela
W koncercie towarzyszącym Festiwalowi Muzyki Przywracanej, polska muzyka kameralna odsłania swoje najciekawsze oblicze: zakorzenione w ludowej melodii, a jednocześnie głęboko europejskie. Program prowadzi nas przez XIX i XX wiek, pokazując, jak motywy folklorystyczne stawały się inspiracją dla kompozytorów różnych pokoleń. Romantyczna narracja I części Kwartetu smyczkowego a-moll op. 32 Józefa Wieniawskiego wprowadza w świat nastroju i śpiewności, w którym echo ludowej frazy splata się z elegancją salonowej formy. Z kolei Ukraińskie szkice op. 27 Józefa Kofflera pokazują, jak tradycję można przefiltrować przez język nowoczesności.
Druga część koncertu prowadzi ku muzyce XX wieku, w której folklor i pamięć historyczna nabierają szczególnego znaczenia. Trzecia część Kwartetu smyczkowego nr 4 Grażyny Bacewicz zachwyca energią, przejrzystością formy i tanecznym impulsem, który pulsuje pod powierzchnią klasycznej konstrukcji. W zupełnie innym tonie utrzymana jest Aria op. 9 Mieczysława Weinberga – muzyka skupiona, liryczna, niosąca w sobie cień wojny, utraty i wykorzenienia.
Centralnym punktem wieczoru jest Kwartet smyczkowy nr 3 „Sur des motifs populaires polonais” Szymona Laksa, napisany w 1945 roku, tuż po wyzwoleniu kompozytora z Auschwitz-Birkenau. W tym utworze stylizowane motywy ludowe stają się znakiem trwania, powrotu do źródeł, próbą odbudowania świata poprzez dźwięk.
Berliński Diplomatisches Streichquartett sięga po repertuar rzadko wykonywany poza Polską i pokazuje, że nasza muzyka kameralna jest integralną częścią europejskiego dziedzictwa. W interpretacji zespołu utwory te zyskują świeże światło – słyszane „z bliska, ale z dystansu”, brzmią jednocześnie swojsko i uniwersalnie. Ten koncert spotkanie kultur, epok i doświadczeń, w którym pamięć staje się żywą materią muzyki. W dialogu między Polską a Berlinem, między folklorem a nowoczesnością, polska kameralistyka odsłania swoją siłę, subtelność i ponadczasową aktualność.
Jednocześnie ten koncert niejako podsumowuje wszystkie wątki 9. edycji Festiwalu - obecne na nim motywy ludowe i sakralne, wschodnie i zachodnie, dawniejsze i współczesne, klasyczne i spoza kanonu. Tak, jak wspomnieliśmy na samym początku, Szczecin jest idealnym miejscem spotkania właśnie tej muzyki - przychodzącej do nas z wielu kierunków. Muzyki Przywracanej.
Program koncertu
Józef Wieniawski - Kwartet smyczkowy a-moll op. 32 – I część
Józef Koffler - Szkice ukraińskie
Grażyna Bacewicz - III częsć z Kwartetu smyczkowego nr 4
Mieczysław Weinberg - Aria op. 9
Szymon Laks - Kwartet smyczkowy nr 3 „Sur des motifs populaires polonais”
(Na motywach ludowych polskich)
Matthias Hummel
Studiował w Hochschule für Musik Stuttgarcie w klasie skrzypiec prof. Susanne Lautenbacher. Po uzyskaniu dyplomu kontynuował naukę u Laury Shmider w Los Angeles oraz specjalizował się w historycznej praktyce wykonawczej pod kierunkiem Reinharda Goebla. Występował m.in. z Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, a także pełnił funkcję koncertmistrza z obowiązkami dyrygenckimi w Theater am Potsdamer Platz oraz Theater des Westens w Berlinie. Jest współzałożycielem i koncertmistrzem zespołu Concerto Brandenburg. Współpracuje również z zespołami Lautten Compagney oraz Deutsche Händel-Solisten. Regularnie występuje jako gość Stuttgarter Kammerorchester, Kammerakademie Potsdam oraz Akademie für Alte Musik Berlin. Od 2001 roku prowadzi intensywną działalność kameralną z pianistą Heiko Holtmeierem; w 2011 roku ukazało się ich nagranie sonat skrzypcowych Edvarda Griega (Jubal Verlag). Matthias Hummel mieszka i pracuje jako wolny muzyk w Berlinie.
Felix Klein
Naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku sześciu lat. Odbył rozległe studia prywatne u Elisabeth Dieffenbach w Darmstadt, współpracując równocześnie z licznymi zespołami kameralnymi i orkiestrowymi, m.in. z RIAS-Jugendorchester oraz Deutsch-Französisches Jugendorchester. Publiczny debiut solistyczny miał miejsce w 1984 roku. Równolegle z działalnością muzyczną studiował prawo we Fryburgu Bryzgowijskim, Berlinie i Londynie. W 1994 roku wstąpił do niemieckiej służby zagranicznej, pełniąc różne funkcje w kraju i za granicą (m.in. w Kamerunie i we Włoszech). Od maja 2018 roku jest Pełnomocnikiem Rządu Federalnego Niemiec ds. życia żydowskiego oraz walki z antysemityzmem.
Waltraut Elvers
Kształciła się jako altowiolistka w Lipsku i Berlinie. Uzupełniające studia z zakresu muzyki dawnej stanowią podstawę jej historycznie zorientowanej interpretacji muzyki kameralnej, także na instrumentach historycznych. Istotny wpływ artystyczny wywarli na nią m.in. Dietmar Hallmann, Felix Schwartz, Kim Kashkashian oraz Tabea Zimmermann. Koncertuje jako kameralistka w wielu berlińskich zespołach muzyki dawnej, a także jako solistka na instrumentach współczesnych, m.in. w założonym przez siebie zespole Musica Responsa. Ważnym elementem jej działalności są prawykonania muzyki współczesnej, improwizacja oraz działalność pedagogiczna.
Tanja Drujan
Jej pierwszym nauczycielem wiolonczeli był Anatolij Mojsiejew, uczeń Siergieja Szirinskiego z legendarnego Kwartetu Beethovena. W 1990 roku została laureatką Konkursu Borodina, a następnie Konkursu im. Szostakowicza. W 1996 roku wyemigrowała do Izraela, a później kontynuowała studia we Frankfurcie nad Menem u prof. Gerharda Mantla. Regularnie występuje na niemieckich festiwalach z zespołem Philharmonia Frankfurt. Współpracowała m.in. z Giorą Feidmanem. Wraz z założonym w 2001 roku Chagall-Quartett Frankfurt prezentowała twórczość żydowskich kompozytorów zapomnianych na skutek Zagłady lub emigracji. W 2004 roku zdobyła I nagrodę na 31. Międzynarodowym Konkursie Muzyki Kameralnej „Palma d’Oro” w Finale Ligure (Włochy).