Jakub Weiss - psalmy i hymny.
Koncert premierowy w Poczdamie

23 lutego 2023 roku w Abraham Geiger Kolleg w Poczdamie odbył się wyjątkowy koncert, który połączył wymiar artystyczny, historyczny i symboliczny. W murach jednej z najważniejszych i najbardziej prestiżowych instytucji współczesnego judaizmu w Europie miała miejsce zagraniczna premiera płyty „Jakub Weiss – Psalms and Hymns”, poświęconej twórczości zapomnianego kompozytora żydowskiej muzyki synagogalnej.

​

W koncercie wystąpili: Jakub Stefek (organy), Isidoro Abramowicz (kantor) oraz Chór Kameralny Akademii Sztuki w Szczecinie pod dyrekcją Barbary Halec. Program koncertu obejmował utwory Jakub Weiss, które zabrzmiały tego wieczoru nie tylko jako zagraniczna prezentacja nagranego repertuaru, lecz przede wszystkim jako współczesne zagraniczne prawykonania – pierwsze wykonania tej muzyki poza Polską od czasu II wojny światowej. Był to zatem akt realnego przywracania do życia twórczości, której ciągłość została brutalnie przerwana przez Zagładę i powojenne zapomnienie.

Koncert zgromadził liczne grono przedstawicieli świata dyplomacji, religii i kultury. Wśród obecnych znaleźli się m.in. zastępca ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Niemczech Paweł Gronow, rabin prof. Andreas Nachama, rektor Abraham Geiger Kolleg, a także reprezentanci innych instytucji żydowskich i kulturalnych. Ich obecność podkreślała rangę wydarzenia oraz jego znaczenie dla międzynarodowego dialogu kulturowego i pamięci historycznej.

​

Wybór Abraham Geiger Kolleg jako miejsca koncertu miał wymiar szczególny. Instytucja ta, kształcąca rabinów i kantorki dla całej Europy, stanowi dziś jedno z najważniejszych centrów refleksji nad współczesnym judaizmem, jego historią i dziedzictwem. Właśnie tam muzyka Jakuba Weissa – twórcy związanego z XIX- i wczesno XX-wieczną kulturą żydowską Europy Środkowej – mogła ponownie zabrzmieć w przestrzeni liturgicznej i edukacyjnej o wyjątkowym znaczeniu symbolicznym.

​

Koncert w Poczdamie stał się więc nie tylko wydarzeniem artystycznym wysokiej rangi, lecz także ważnym gestem przywracania pamięci, ciągłości tradycji i obecności żydowskiego dziedzictwa muzycznego we współczesnym obiegu kultury europejskiej.

​

Album „Jakub Weiss – Psalms and Hymns” ukazał się w 2022 roku nakładem DUX i jest pierwszym tak obszernym fonograficznym opracowaniem twórczości tego kompozytora. Jakub Weiss był żydowskim twórcą muzyki synagogalnej działającym w kręgu kultury Europy Środkowej przełomu XIX i XX wieku, którego dorobek – podobnie jak losy wielu jego współczesnych – został niemal całkowicie wymazany przez doświadczenie II wojny światowej i Zagłady. Płyta stanowi efekt badań źródłowych i pracy artystycznej nad rekonstrukcją zapomnianego repertuaru, przywracając muzykę Weissa do współczesnego obiegu koncertowego i fonograficznego oraz wpisując ją na nowo w historię europejskiego dziedzictwa muzyki żydowskiej.