Centrum Muzyki Przywracanej
Wszystkie głosy synagogi: pieśni dawnej Polski
niedziela, 30 sierpnia 2026
19:00
Kościół Ewangelicki Św. Trójcy
Energetyków 8, 78-400 Szczecin, Polska
Aleksandra Szerocka – Bokwa – sopran
Matylda Sielska – mezzosopran
Stanisław Zyskowski – tenor
Adam Radnicki – bas
Jakub Stefek – fisharmonia
Finałowy koncert Festiwalu nawiązuje do jego ośmiu poprzednich edycji, podczas których wykonywaliśmy ogromną liczbę dzieł muzyki sakralnej. Niesamowity duch tej muzyki towarzyszy nam od pierwszego koncertu w 2018 roku. I chociaż od tego czasu świat dookoła nas zmienił się prawie nie do poznania, chcemy na jeden wieczór w roku wrócić do tej atmosfery, która stała się naszym znakiem rozpoznawczym.
Program koncertu obejmuje utwory kantorów i kompozytorów działających na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku – twórców, których muzyka niegdyś wypełniała synagogi Warszawy, Krakowa, Łodzi, Białegostoku, Częstochowy czy wielonarodowego Lwowa. Był to świat intensywnego duchowego i artystycznego życia, w którym modlitwa splatała się z romantyczną ekspresją, a głosy kantorów i solistów budowały niezwykłą, wielobarwną przestrzeń brzmienia.
Ten świat zamilkł niemal całkowicie. Zagłada społeczności żydowskich przerwała ciągłość tradycji, a muzyka, która przez dekady kształtowała duchowy pejzaż polskich miast, przetrwała jedynie w rozproszonych śpiewnikach, pojedynczych rękopisach i archiwalnych wzmiankach. Dziś jej powrót ma wymiar nie tylko artystyczny, ale głęboko symboliczny – jest próbą przywrócenia głosu tym, którzy zostali pozbawieni możliwości dalszego tworzenia.
W centrum programu znajdują się twórcy reprezentujący różne nurty polsko-żydowskiej kultury muzycznej: Abraham Bernstein, Jakub Weiss, Eliezer Goldberg, Abraham Baer Birnbaum, Leo Low i Baruch Kinstler. Ich kompozycje – od intymnych modlitw po rozbudowane formy liturgiczno-koncertowe – ukazują bogactwo i siłę tradycji, która przez dekady pozostawała w cieniu.
Dzisiejsze wykonanie ma charakter wyjątkowy. Wiele z prezentowanych utworów powraca do życia po prawie stu latach milczenia. To spotkanie z żywą, poruszającą muzyką, która znów rozbrzmiewa pełnią czterech głosów i brzmieniem fisharmonii, przywracając echo dawnej synagogi i jej wielogłosowej wspólnoty.
Program koncertu
Louis Lewandowski (1821 – 1894) – Ma towu
Louis Lewandowski - Psalm 121
Louis Lewandowski – L’cho dodi
Jakub Weiss (1816 – 1891) – Preludium do Psalmu 127
Solomon Weintraub (1781 – 1829) – Ki socher
Joseph Sulzer (1850 – 1926) – Preludium op. 10 nr 2
Abraham Baer Brinbaum (1864 – 1922) – Jigdal
Joseph Sulzer – Preludium op. 10 nr 1
Baruch Kinstler (XIX wiek) – Keser
Eliezer Goldberg (1843 – 1920) – Seu szeorim
Eliezer Godberg – Wechol bojej ojlom
Joseph Sulzer – Preludium op. 10 nr 4
Abraham Baer Brinbaum – Psalm 150
Aleksandra Szerocka-Bokwa
Sopranistka, absolwentka Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu w klasie dr hab. Marzeny Michałowskiej. Na scenie zadebiutowała w 2015 roku w Teatrze Wielkim w Poznaniu, kreując tytułową rolę w operze Radosława Matei Mikołajek i inne chłopaki. Jest również finalistką Międzynarodowego Konkursu Wokalnego Iuventus Canti w Vrablach.
W swojej działalności scenicznej wykonywała m.in. Cherubina w Weselu Figara, Cajtl w Skrzypku na dachu oraz siostrę Cercatrice w Suor Angelica. Od 2017 roku współpracuje z Europa Chor Academie, występując pod batutą takich dyrygentów, jak Gustavo Dudamel, Sir Roger Norrington czy Sylvain Cambreling, w najważniejszych salach Hamburga i Hanoweru.
Śpiewa jako solistka i członkini Capella Marialis przy Bazylice Mariackiej w Krakowie. Występowała także w Chórze Polskiego Radia oraz z zespołem Cracow Singers. Obok działalności koncertowej rozwija intensywną praktykę pedagogiczną.
Matylda Sielska
Mezzosopran. kończyła studia licencjackie na Akademii Muzycznej w Krakowie, a magisterskie na Akademii Muzycznej w Łodzi, kształcąc się pod kierunkiem prof. Urszuli Kryger i dr Anny Wereckiej-Gryć. Jej zainteresowania koncentrują się wokół repertuaru oratoryjno-kantatowego, zwłaszcza muzyki barokowej.
W jej dorobku znajdują się partie solowe z Pasji Janowej, Oratorium na Boże Narodzenie oraz licznych kantat J.S. Bacha, a także Requiem Duruflé i Missa pro Pace W. Kilara. Kreowała role Dydony i Czarownicy w Dydonie i Eneaszu. Koncertowała m.in. z Capella Cracoviensis i Polish Camerata pod batutą Jana Tomasza Adamusa czy Jarosława Thiela.
Swoje umiejętności doskonaliła na kursach mistrzowskich u Ryszarda Karczykowskiego, Marcina Habeli, Siergieja Leiferkusa, Christianne Stotijn i Anny Mikołajczyk. Regularnie występuje w kraju, specjalizując się w repertuarze dawnym.
Stanisław Zyskowski
Tenor, absolwent Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie w klasie prof. Andrzeja Bieguna. Współpracował z wieloma instytucjami operowymi i koncertowymi, w tym z Teatrem Wielkim – Operą Narodową, Operą Krakowską, Europa Chor Akademie Görlitz oraz zespołami specjalizującymi się w wykonawstwie muzyki dawnej.
Koncertował także z Chórem Polskiego Radia, Filharmonią Krakowską, Filharmonią Narodową oraz z zespołami takimi jak Il Giardino d’Amore, Oltremontano Antwerpen czy Mitteldeutsche Kammerphilharmonie. Występował również na scenach Gerhart-Hauptmann Theater w Görlitz i z Frankfurter Singakademie.
Artysta realizuje repertuar obejmujący muzykę od baroku po współczesność. Regularnie uczestniczy w projektach kameralnych i oratoryjno-kantatowych, współpracując z polskimi i europejskimi zespołami muzyki historycznej.
Adam Radnicki
Bas – baryton, absolwent Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej w Krakowie, gdzie kształcił się pod kierunkiem dr. Marcina Wolaka. Swoje umiejętności rozwijał również na kursach mistrzowskich Ryszarda Karczykowskiego. Koncertuje w Polsce oraz we Francji, Niemczech i Wielkiej Brytanii.
W jego repertuarze ważne miejsce zajmuje kameralistyka wokalna oraz muzyka dawna i romantyczna. Współpracuje z Capella Cracoviensis, z którą występował m.in. podczas Festiwalu Bachowskiego w Świdnicy i Strzegom a Cappella. Jest także członkiem Chóru Polskiego Radia – Lusławice, biorąc udział w nagraniach, w tym pierwszego kompletnego rejestru Melodii na Psałterz Polski Gomółki.
Na scenie operowej wykonywał partie Dulcamar y w Napoju miłosnym, Eneasza w Dydonie i Eneaszu oraz Figara w Weselu Figara. Łączy działalność solową, zespołową i kameralną, prezentując repertuar obejmujący wiele epok i stylów.
Jakub Stefek
Doktor sztuki i doktor ekonomii, kierownik Centrum Muzyki Przywracanej z siedzibą w Szczecinie oraz organista w Synagodze Pestalozzistraße w Berlinie. Absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie prof. Andrzeja Chorosińskiego. Od 2017 roku jest wykładowcą Akademii Sztuki w Szczecinie. Od 2018 roku prowadził festiwal Dni Muzyki Żydowskiej w Szczecinie, przekształcony obecnie w Festiwal Muzyki Przywracanej.
W 2023 roku wytwórnia Requiem Records wydała jego solową płytę THE ECHO OF THE TEMPLE, zawierającą prawykonania utworów dedykowanych mu przez Adama Porębskiego, Aleksandrę Chmielewską, Annę Marię Huszczę, Marcina Tadeusza Łukaszewskiego, Dariusza Przybylskiego i Ignacego Zalewskiego. W 2025 roku był stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wykładami i koncertami występował w kilkudziesięciu miastach w Polsce oraz Niemczech, Czechach, Szwecji, Austrii, Izraelu, a nawet w tak egzotycznych miejscach, jak wyposażona w organy synagoga w Kingston na Jamajce.
Jego projekty i podejmowane działania coraz częściej zyskują uznanie jako historyczne lub przełomowe. Był uczestnikiem pierwszego koncertu w powojennej historii warszawskich synagog, podczas którego wykonywano utwory organowe w Synagodze im. Nożyków. W Berlinie dokonał pierwszego w historii nagrania utworów organowych Arno Nadela, przedwojennego dyrektora muzycznego berlińskich synagog. Z jego inicjatywy po raz pierwszy w naszych czasach wykonano w Warszawie i nagrano na płyty muzykę jej najsłynniejszych żydowskich kompozytorów i kantorów – Jakuba Weissa i Dawida Ajzensztadta. W krakowskim Templu jako pierwszy po wojnie wykonał utwory Eliezera Goldberga, a Białemustokowi przywrócił pieśń Moszego Rabinowicza – obaj byli przez dziesięciolecia kantorami w tych miastach.
Tematem jego pracy doktorskiej obronionej w Akademii Muzycznej we Wrocławiu była "Twórczość żydowskich kompozytorów muzyki organowej Europy Środkowej w latach 1810–1938" – pierwsza w polskiej literaturze monografia tego zagadnienia. Praca ta zdobyła trzecią nagrodę w X Konkursie im. Majera Bałabana na najlepsze prace doktorskie, organizowanym przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie, jako pierwsza w historii konkursu praca z dziedziny sztuk muzycznych.
Jakub Stefek jest także ekonomistą kultury, certyfikowanym managerem projektów IPMA i absolwentem studiów podyplomowych w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Brał udział w konferencjach artystycznych i naukowych, a także współpracował m.in. z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i Zarządem Głównym Polskiego Związku Chórów i Orkiestr Był prelegentem TEDx Warsaw, gdzie jego wystąpienia o inspiracji instrumentem organowym słuchało na żywo kilkanaście tysięcy osób.
Jest autorem publikacji, m.in.: "Definiowanie odbiorców muzyki organowej", "Produkty kultury w opinii konsumentów na przykładzie Muzeum POLIN" oraz "Czy organy były hipsterskie? Historyczny instrument we współczesnej kulturze". Tematem jego pracy doktorskiej w obszarze ekonomii było modelowanie zachowań konsumentów na rynku sztuk performatywnych w Polsce. Praca została obroniona w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach.
Bierze udział w inicjatywach popularyzujących historię kultury Szczecina oraz współpracuje z Filharmonią im. M. Karłowicza. Jest członkiem Prezydenckiej Rady Kultury przy Prezydencie Miasta Szczecin.